Türk kültür ve sanat hayatına değerli katkılarda bulunan, özgün yapıtları yahut hizmetleriyle üstün kabiliyet gösteren kişi yahut kurumlara verilen Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri’, bu yılki sahiplerini buldu.

CUMHURBAŞKANLIĞI KÜLTÜR VE SANAT BÜYÜK ÖDÜLLERİ’NE LAYIK GÖRÜLEN İSİMLER AÇIKLANDI

Bu yıl ‘Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri’nde, “kültür tarihi” mükafatına Sadettin Ökten, “sosyal bilimler” mükafatına İsmail Kara, “edebiyat” mükafatına İbrahim Tenekeci, “sinema” mükafatına Derviş Zaim, “müzik” mükafatına Özdemir Erdoğan, vefa mükafatı de Necmeddin Okyay’a verildi.

KÜLTÜR VE SANAT BÜYÜK ÖDÜLÜ’NE DE, KOLEKSİYONER MEHMET ÇEBİ’YE LAYIK GÖRÜLDÜ

Kültür ve Sanat Büyük Mükafatları kapsamında ise ödül, koleksiyoner Mehmet Çebi’ye layık görüldü.

Bilindiği üzere 2000’li yılların başında İstanbul Antik Sanat Müzayede Meskeni ve Galerisini kurarak sanat faaliyetlerine devam eden koleksiyoner Mehmet Çebi, Hat Sanatı ve Çağdaş Hilye-i Şerifler ile ilgili olarak koleksiyonlar oluşturmuştu.

mehemt cebi 5365

HEM YURT İÇİNDE HEM DE YURT DIŞINDA ONLARCA STANT VE TANITIM TERTİBİ…

Çebi ayrıyeten, yurt içi ve yurt dışında 30 adet hususla ilgili en büyük stant ve tanıtım tertipleri yaptı.

2015 yılında kurmuş olduğu İstanbul Sanat ve Medeniyet Vakfıyla dünyadaki birinci olan Hilye-i Şerif ve Tesbih Müzesini Süleymaniye’de açmış olan koleksiyoner Çebi, kültür ve sanat alanında ülkemiz ismine kendisinden sıkça kelam ettirdi.

MEHMET ÇEBİ KİMDİR?

Mehmet Çebi, 1968’de İstanbul Süleymaniye’de dünyaya geldi. Eğitim hayatına Namık Kemal İlkokulu’nda başlayan Çebi, lise eğitimini Bakırköy İmam Hatip Lisesi’nde tamamladı.

Akabinde yükseköğrenimi için İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Kamu İdaresi Bölümü’nü tercih etti. Yeniden tıpkı üniversitede, İktisat Fakültesi Toplumsal Siyaset Bölümü’nde master yaptı…

Lakin gönlünü de sanata kaptırmıştı çoktan. Beyazıt’ın lisanı olsa da konuşsaydı. Kesinlikle Mehmet Çebi’nin sahaflarda, Çınaraltı’nda geçirdiği vakitleri inci üzere dizili anlatırdı. Memlekette çok siyasal mezunu var diye düşündü. Sevdiği, onu memnun eden işin peşinden gitmeye karar verdi…

KOLEKSİYONERLİĞE ADIM ADIM

Mehmet Çebi, şimdi lise sıralarında bir öğrenciyken çizgi sanatına duyduğu ilgi ile sonunu şimdi kestiremediği bir yola meraklı adımlarla giriş yapmıştı.

1986’da başladığı üniversite eğitimini İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü’nde almasıyla adımları perçinledi. Vakti Çınaraltı’nda sahaflarda geçiyordu. Katıldığı bir televizyon programında, “Ortada okula da uğruyorduk.” diye esprili bir lisanla anlatacaktı geçen vakti.

Bugün lise ve üniversite kitaplarının satıldığı yer olarak bedel gören sahaflar, o vakit sanatın konuşulduğu ve değerlendirildiği yerlerdi. Çınaraltı’nda, tespih ve saat cinsinde eşyalar satılırken, sahaflarda çizgi levhaları, elyazması kitaplar, taş baskılar, fermanlar bulunurdu.

Çebi’nin lise sıralarından buralara taşıdığı bu merak, burada yeni dostlar edindikçe ilgisini daha da artırmıştı.

O denli çok anısı oluşuyordu ki… Sahaflarda 1 numarada çabucak girince solda Turan Türkmenoğlu diye bir ağabeyi, en kıymetlilerinden biriydi. Ona gelen çok pahalı Osmanlı Devri hattatları ve yapıtlarına bakmalara doyamazdı.

Bir öteki sahaf Sinan Abi’sinden şöyle bir şey öğrenmişti:

Ve derlermiş ki:

“Bakın bu hoş bir şey. Değerli bir değeri olmasa da, bu size hediyemiz…”

SATIN ALDIĞI BİRİNCİ KESİMİN ÖYKÜSÜ

Mehmet Çebi’nin üniversitede öğrenci olduğu, sahaflardan çıkamadığı yıllardı. Ancak şimdiye dek bir şeyde satın almamıştı…

Babası, Almanya’da personel olarak çalışıyordu. Bir gereksinimleri yoktu; fakat önemli bir şeyler satın alacak durumda da değildi.

Sonra Turan Abi’sinin dükkânında rastladı Kazasker Mustafa İzzet Efendi’nin iç içe geçmiş “Ali – Fatıma” yazılı istif levhasına.

Levhaya biçilmiş 700 dolarlık fiyatı taksit taksit ödemeyi teklif etti.

Mehmet Çebi, koleksiyonerlik macerasının birinci kesimini işte bu türlü satın aldı…

SONRA NE OLDU…

Mehmet Çebi, İmam Hatip mezunu olduğundan okuma yazma biliyordu. Ketebe okuyor, biraz da Osmanlıca biliyordu.

Yani teorik olarak hususa hâkimdi. Bir yandan bunun yararını görüyor, bir yandan da öteki ustalarla tanışıp kendini geliştiriyordu.

Tespih alıyordu. Saate de merakı vardı. Okul ona çok şey kazandırmıştı.

Okul bitmeden Nişantaşı’na gelip gitmeye başladı. Büyük müzayede yapan şirketler daima bu civardaydı.

Aldıklarını toparlayıp sanki satılır mı merakıyla bu şirketlerin yolunu tuttu. Birkaç adedini müzayedeye koydu.

Genç yaşının keşfeden yanı şaşkındı; elindeki eserler aldığının 5 – 10 katı fiyatına satılmıştı.

İşte o kritik kararı verdi Mehmet Çebi. Düşündü ki, memlekette zati çok sayıda siyasal mezunu vardı. Üzerine İktisat masterini yapıp yoluna sevdiği işlerin tarafından devam etti.

Şaşkın genç yanı, memnun olduklarının peşinden gitmesi gerektiğini de keşfetmişti.

Kendini ikna eden sesini dinlerken kendini evvel Fatih’te, akabinde da Nişantaşı’nda bu işlerin ticaretini yaparken buldu…

mehmet cebi 6801

DÜNYAYI KEŞFETTİ

Her şey sıra ile takip edilirse muntazam bir dizilimle dökülüyordu insanın karşısına. O denli etrafa da dağılmıyordu. Bir sonraki adımında Mehmet Çebi, dünyayı takip etmeye başladı.

Zihnini ve ruhunu gelişmeye açmıştı. Sadece çizgi sanatı değil, bilhassa Türk fotoğrafını de takibe aldı. Türk fotoğrafının klasik ve çağdaş periyodu ile ilgilenmeye başlamıştı.

Batı fotoğrafında durum ne, nerelere gidiyor diye onun da peşine gidip kıyasa ortam hazırlıyordu. Bunun için Avrupa’da müzayedelere gitmeye, müzeleri gezmeye başladı.

Vakit geçiyor, Mehmet Çebi kendi içinde gelişirken, bilgilerle dönüşüyordu…

MEHMET ÇEBİ’YE NAZARAN SANAT

Mehmet Çebi, sanatın peşine düşerken pek çok duygusal kazanımla ruhunu uçuracağını biliyordu.

Artık ruhuna kattığı her bir sözde, sanat doluyor, yeni tariflerle güçleniyordu.

Bir gün bir televizyon programına çıkıp, “Şimdi bir şeyin sanat olabilmesi için çok değişik tarifler var. Tanımında değişmez bir yan var bence…” diyene kadar yürüdüğü yol ne lezzetliydi…

Mehmet Çebi’ye nazaran, sanatın değişik pek çok tanımı ortasında değişmeyen o yan, yenilik barındırması sorunuydu.

Bu mevzuyu şöyle örnekliyordu:

“Ben baktım ki, 17. yy’da yazılmış olan bir Hafız Osman’ın yazdığı hilye-i şerifi, 17. yy’dan 21. yy’a gelmişiz, 400 yıldır hattatlar takip ederek günümüze kadar getirmiş. Bunda bir sorun yok. Bir şey klasik olmuşsa hoştur zati. Hoş olan şeyler klasik hale geliyor, tutunuyor, bilinir hale geliyor. Ancak tıpkı metni tıpkı kompozisyonla yazarken beşerler, bu sanattan çıkıp zanaata geçiyor. Neye benziyor bu? Mimar Sinan geldi Süleymaniye’yi yaptı biz 500 sene boyunca birebirini yapmaya devam ettik. Artık Süleymaniye çok kıymetli bir sanat yapıtıdır. Lakin taklitleri için biz birebir ifadeyi kullanabilir miyiz?”

ÇEBİ ANTİK ŞİRKETİ VE SONRASI

Mehmet Çebi, keşifleri ortasında şunu da fark etmişti. Koleksiyonculuk paradan evvel kültür gerektiriyordu; ancak para kazanmadan da bu işi yürütemezdi.

Bunun için 1990’da, Çebi Antik Şirketi’ni kurarak, sanat yapıtı ve antika ticaretine başladı.

Sanatı keşfetmek için çok çalıştığı yıllar birbirini kovaladı. 2000’lerin başında İstanbul Antik Sanat Müzayede Konutu ve Galerisi’ni kurdu.

Bir yandan da tespih ve çizgi koleksiyonunu zenginleştirmek için çalışıyordu. Bir de şöyle bir şey düşünmüştü. Hz. Ali rivayet etmiş, Peygamber Efendimiz’in tabir-i caizse sözlerle portresini çizmiş, onun fiziki ve ahlaki özelliklerini anlatmış.

Mehmet Çebi, bu metne sadık kalarak nasıl yeni dizaynlar, yeni hilye çeşitleri ortaya koyarız düşünmüş, bilhassa hilye üzerinde ağırlaşarak yeni şeyler üretmeyi tasarlıyordu. Bir sonu olmadan tüm sanat kollarına beğenisini sunuyordu. İlgisi, bilgisi ve zevki bir ortaya geldiğinde ise, renkli mürekkepler, renkli kâğıtlar kullanan sanatkârları düşlüyordu.

Nasıl bir portre çıkarmak istiyorlarsa, onların hayal dünyasından çıkacaklara karşı heyecan duyuyordu. Sanatkarın kalbinden geçen ne ise, onlar Peygamberimiz’i  harflerle görsel olarak nasıl tanım etmek istiyorsa, kendini onları teşvik edecek noktada bulmuştu kendini.

Bu niyet, çağdaş hattatların yazdığı Hilye-i Şerif’lerden oluşan bir koleksiyon çıkardı ortaya. Hiç yadsınamayacak bir kısmı yurtdışında olmak üzere büyük stant ve tanıtım tertipleri gerçekleştirdi.

Çebi, yalnızca dünyayı keşfetmiyor, keşfe çıktığı dünyanın bir modülü olmaya uğraş ediyordu…

2015’te, İstanbul Sanat ve Medeniyet Vakfı’nı kurdu.

Mehmet Çebi, doğduğu semte yıllar sonra manalı bir armağan bıraktı. Vakfa ilişkin Hilye-i Şerif ve Tespih Müzesi’ni, Süleymaniye’de ziyarete açtı.

Mimar Sinan imzası taşıyan “Siyavuş Paşa Medresesi”, bu müze için vakıflarca tahsis edildi.

MEHMET ÇEBİ’NİN EN BÜYÜK HAYALİ

Mehmet Çebi, müze sahibi bir koleksiyoner olarak Türkiye’nin müze sıkıntısı ile de her vakit yakından ilgilendi.

Bir açıklamasında, “Hem fizikî yer, hem sergilenen eser sayısı, hem de yapıtların kalitesi bakımından dünyada birinci beşe girebilecek bir çatı müzeye muhtaçlığımız var.” diyen Çebi’nin en büyük hayali, İstanbul’da, Louvre, Hermitage, Metropolitan üzere büyük bir müzenin kurulmasıydı.

Kendisine yöneltilen “Bu müzelere neler konulacak?” sorusuna karşılık, Topkapı Sarayı, Arkeoloji Müzesi, Türk ve İslam Yapıtları Müzesi depolarında yüz binlerce yapıtın bulunduğunu, müze kurulduğunda bunlardan birkaç bininin sergilenebileceğini bilhassa vurguluyordu.

Ayrıyeten ekliyordu:

“Bu süper yapıtları neden müze depolarında çürütelim? Neden beşerler bu yapıtlara ulaşamasın?”

mehmet cebi 2313

cebi 774

BAKAN MEHMET NURİ ERSOY’DAN MÜKAFATA LAYIK GÖRÜLEN İSİMLERE TEBRİK İLETİSİ

Öte yandan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri’ne layık görülen isimleri, toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımla tebrik etti.

mehmet nuri ersy 8168